Het knettert in de kunstwereld: temidden van de boomende nieuwe mediakunsten maakt geluidskunst furore. Is de kunstenaar van de toekomst een computerprogrammeur? Of is er nog hoop voor de man met doek en penseel?
‘Is dit ook kunst?’, vraagt een koter aan zijn moeder terwijl hij naar een vochtigheidsmeter in een hoek van de tentoonstellingsruimte in de Gentse Zebrastraat wijst. De vrouw aarzelt te lang. Ze moet nu wel toegeven dat ze het ook niet goed weet.
Je kunt het de twee moeilijk kwalijk nemen: met de intrede van nieuwe mediakunst durft kunst er al eens anders uit te zien dan wat we doorgaans aan een museummuur zien hangen. Penselen worden vervangen door klavieren, verf door bits en bytes en termen als ‘impressionisme’ en ‘expressionisme’ door ‘internet art’, ‘cyberart’, ‘electronic art’ of ‘tradigital art’. Door Engels, kortom.
Er lijken evenveel kunstvormen binnen de nieuwe mediakunst als er kunstwerken zijn. Geen wonder dat het overkomt als een knetterend moeras waar je liever niet in verdwaalt. En toch is nieuwe mediakunst een van de meest toegankelijke kunstvormen die er zijn: je hoeft geen kaartje te kopen om het werk te bezichtigen, je hoeft je zelfs niet te verplaatsen voor een tentoonstelling en — over een stijgende marktwaarde gesproken — je kunt vaak zelf aan het kunstwerk deelnemen.
We geven een voorbeeld. De Amerikaanse kunstenaar Ken Goldberg maakte het online werk Memento mori, te bezichtigen via de site mementomori-0.net. Sinds 1997 zie je op het zwarte scherm een witte curve verschijnen die de metingen van een seismograaf in de Hayward-breukzone van Californië weergeeft. De titel verwijst naar de constante dreiging van een aardbeving in het drukbevolkte gebied. Et voilà, je hoeft dus alleen maar je computer tot leven te brengen om een streepje kunst in je huiskamer te halen. En zo zijn er tal van voorbeelden.
Definitie
Ouders of leraars die jongeren willen bijbrengen wat nieuwemediakunst is, staan voor een aantal moeilijkheden. Een definitie bijvoorbeeld. De Amerikaanse critica Rachel Greene, de auteur van het boek Internet art, siddert als we er haar één vragen. ‘Kunstenaars gebruiken televisie-, computer- en zelfs biotechnologie om mediakunst te maken. De nieuwemediakunst is zo rijk en probeert zo’n ongelofelijk breed publiek te bereiken door met media uit ons dagelijkse leven te werken (zoals internet), dat we ze moeilijk kunnen vernauwen tot een aantal kenmerken.’
Dirk De Wit, directeur van het Instituut voor beeldende, audiovisuele en mediakunst (Bam), kent het probleem. ‘We hebben het geprobeerd, maar intussen hebben we het opgegeven om naar een duidelijke omschrijving te zoeken.’ Toch is één kenmerk voor hem ontzettend belangrijk. ‘Nieuwemediakunstwerken verlangen vaak van de toeschouwer dat hij iets doet. En dus is deze nieuwemediakunst niet alleen interactief maar ook procesmatig: het is zelden een afgewerkt product, want het verandert voortdurend door toedoen van de gebruikers. Denk maar aan kunst op basis van videospelletjes.’
Een genre dat de laatste jaren furore maakt, is geluidskunst. Daarbij moet je, de naam zegt het zelf, vooral luisteren. In het centrum voor hedendaagse kunst Netwerk loopt momenteel Musik für Barbaren und Klassiker. En in het Kunstplatform Zebrastraat kan je gaan kijken en luisteren naar Update_3 Body Sound. Philippe Van Cauteren van het Smak heeft het ook gemerkt: ‘Ik heb er voorbehoud bij, maar de interesse in geluidskunst is vandaag groter.’ Toegankelijk is zo’n geluidskunst niet altijd, geeft ook Dirk De Wit toe: ‘We leven in een visuele cultuur, dus geluid is altijd moeilijker. Maar kunstenaars zijn zeer geïnteresseerd in geluid.’
Qua originaliteit zitten de nieuwe media alvast goed. ‘De mogelijkheden van nieuwemediakunst zijn even eindeloos als het internet zelf’, zegt Rachel Greene. De versie van Michaël Samyn klinkt zo: Het digitale is een taal, maar je moet wel nog altijd zelf het gedicht schrijven.’
Halfslachtig
Dat de mogelijkheden inderdaad eindeloos zijn, blijkt uit het eindeloze lijstje subgenres dat zich binnen de nieuwe mediakunst ontpopt: machinima, internet art, cyberperformance, hypertext fictie, tradigital art, fractal art, software art, en zo gaat het maar door.
Wie denkt dat nieuwemediakunst een ver-van-zijn-bed-show is, heeft het mis. De eerste nieuwe media doken immers op in het begin van de 19de eeuw met de fotografie. ‘Het is een constante in de kunstgeschiedenis’, vertelt De Wit, ‘Kunst gaat steeds op zoek naar nieuwe velden en materialen om te experimenteren. Als er iets in ons leven verandert, verandert dat ook de kunst.’
En dan de hamvraag: of nieuwe media de traditionelere kunstvormen ooit zullen verdringen? Michaël Samyn, samen met Auriea Harvey het duo achter Tale of Tales, een studio die artistieke computerspellen ontwikkelt, moet hard lachen. ‘Daar geloof ik niet in. Het bijzondere aan deze kunst is dat ze zich via het internet rechtstreeks tot het publiek kan richten en dus de galerijen en musea kan overslaan. Dat maakt het genre zo democratisch. En zoals je door de kunstgeschiedenis heen altijd gezien hebt, vermengen nieuwe kunstvormen zich met de traditionele. Ze verdringen elkaar niet, ze werken samen.’
Ook de Vlaamse videokunstenaar David Claerbout maakt zich geen zorgen. ‘De andere kunsttakken zitten stevig in het zadel. Bovendien zal mediakunst nog een hele tijd een halfslachtig statuut hebben en ik weet niet of dat zal veranderen.’
Dat ‘halfslachtige statuut’ van nieuwemediakunst heeft alles te maken met de aard van het beestje. Internetkunst is vluchtig en voor iedereen toegankelijk, en dus moeilijk verkoopbaar. Dat geldt ook voor virtuele kunst of kunst met hoogtechnologische snufjes. Niet interessant dus voor verzamelaars.
‘Kunstverzamelaars willen graag iets tastbaars voor hun geld’, vertelt Michaël Samyn. ‘Dat is meteen ook het probleem van de marktwaarde van online kunst: hoe moet je zoiets verkopen? Dus bieden kunstenaars een limited edition van een aantal video’s en dvd’s aan of maken ze gesigneerde afdrukken.’ Ken Goldberg verkocht bijvoorbeeld een originele versie van zijn Memento mori in een zilveren omhulsel. Maar of verzamelaars ooit veel geld zullen neertellen voor nieuwemediakunst…?
Bron: www.destandaard.be
Geplaatst op 15 mei 2010 7:00 pm door Jessie Mensink
O grote Achilles,
Zo snelvoetige strijder
Al even vlug jouw faam:
Tot de sterren en verder,
De beste in Troje.
Sterk.
Maar het tij keerde:
Niet meer de zoon
Van een koningskoppel,
Maar van zee en rotsen.**
Hard en meedogenloos.
Schuldig.
Wees een medemens
Op red(d)eloosheid,
Op de faam
Van het ik, jij en zij.
Met grote consequenties.
Verantwoordelijk.
Zozeer ben ik nu, Achilles,
Dochter van zee en rotsen.*
Hard en meedogenloos?
Schuldig?
Dapper en moedig?
Verantwoordelijk.
—
*Dit gedicht heb ik geschreven naar aanleiding van iets wat ik afgelopen week op school heb meegemaakt. Die gebeurtenis, waarover ik verder niet wil uitwijden, heeft me aangegrepen en ik word heen en weer geslingerd tussen verschillende emoties. Soms voel ik me verantwoordelijk op een goede manier, soms verantwoordelijk met de lading ‘schuldig’.
** Ik verwijs hier naar Homeros’ Odyssee XVI, 35. Achilles heeft, om Agamemnon te wijzen op diens onredelijkheid, besloten om niet meer mee te vechten in de Trojaanse oorlog. Hij komt op voor zichzelf, wijst de legeraanvoerder op zijn tekortkomingen, maar richt ook schade aan: de Grieken verliezen veel mannen doordat hun sterkste vechter staakt. Patroklos meent dat Achilles weer mee moet vechten en formuleert zijn verwijten aan het adres van Achilles als volgt: “de wagenstrijder Peleus was niet jouw vader, en Thetis niet je moeder; de glinsterende zee baarde jou en steile rotsen.” Deze verzen impliceren dat Achilles hard en meedogenloos is, maar men kan er ook in lezen dat hij sterk en onverslaanbaar is. Daarom spreken ze me aan.
Geplaatst op 5 mei 2010 12:13 pm door Jessie Mensink
Katinka Lampe tooit de geportretteerden in haar nieuwste werk met religieuze symbolen zoals hoofddoekjes en doornenkransen. De bijzondere portretten zijn te zien op de expositie O You Who Believe in galerie Ron Mandos.
De expositie in de galerie in Amsterdam valt samen met Kate, Bob & Luca, de overzichtstentoonstelling met een selectie van ruim vijftig schilderijen van Katinka Lampe in de Kunsthal in Rotterdam.
Beide exposities lopen tot eind mei 2010.
Bron: http://kunst.blog.nl
Geplaatst op 20 april 2010 6:00 am door Jessie Mensink
Luca Botticelli, telg van de beroemde schoenenmaker Roberto Botticelli en ook werkzaam aldaar, is een eigen project begonnen met als doel kunst, mode en ecologie op een unieke manier met elkaar te laten samenkomen: Aliveshoes. Aliveshoes is een project waarbij schoenen worden gebruikt als bouwstenen voor verschillende kunstwerken. De kunstwerken omvatten vergankelijke beeldhouwwerken, stedelijke en landschappelijke installaties en videowerken die na een bepaalde periode worden gedeconstrueerd. Het beperkte aantal schoenen waaruit elke installatie is opgebouwd kan vervolgens door geïnteresseerden worden aangekocht. “Aliveshoes zorgt ervoor mensen mode en kunst op een volstrekt nieuwe wijze gaan beleven. Ze hoeven schoenen niet langer in verband te brengen met een bepaald modemerk of een bepaalde ontwerper. In plaats daarvan kunnen ze persoonlijke en emotionele waarde aan een kunstwerk ontlenen door de schoenen te dragen,” vertelt Botticelli.
Internationale kunstenaars creëerden daarom kunst met de schoenen die speciaal zijn gemaakt voor het project. Elk paar schoenen in een kunstwerk heeft een uniek serienummer en is voorzien van een schets van het kunstwerk waarvan het deel uitmaakte -aan de binnenkant van de schoen. Nu de eerste kunstwerken af zijn worden ze ontleed en zullen de schoenen worden verkocht via de website van Aliveshoes. Het idee is dat het kunstwerk verder leeft aan de voeten van de eigenaar. Elk paar schoenen zal via de website traceerbaar zijn zodat je kan zien hoe het kunstwerk zich over de wereld verspreidt.
Aliveshoes zijn, net als de Roberto Botticelli-schoenen, volledig met de hand gemaakt in Italië volgens de Italiaanse schoenenindustrietraditie en bestaat uit biologisch, onbehandeld katoen, 100 procent natuurlijk leer, kurk en ecologisch schuimrubber en beschikt over een volledig biologisch afbreekbare zool. Het kleurproces van de Aliveshoe is gericht op het verminderen van afval en ook de verpakking bestaat uit recyclebare en natuurvriendelijke materialen. De schoen bestaat in elf verschillende kleuren en is online te koop. De opbrengst zal enerzijds ten goede komen aan liefdadigheidsinstellingen en anderzijds terugvloeien naar het project, zodat er nieuwe kunstwerken kunnen worden gemaakt.De bedoeling is dat het project zal worden uitgebreid met meerdere kunstenaars en dat er voor iedereen de mogelijkheid zal komen een eigen project voor te stellen.
Foto: Beach Blocks van kunstenaar Steven Siegel
Bron: www.fashionunited.nl
Geplaatst op 14 april 2010 4:03 pm door Jessie Mensink
Locatietheater is het leukste theater dat er is. In lege fabrieken, ziekenhuizen of elektriciteitscentrales krijgt het publiek altijd net wat meer koude rillingen over de rug dan in een gewone theaterzetel.
Al is het maar omdat lege fabriekshallen meestal ijzig koud zijn.
Theatergroep DAK in Apeldoorn heeft positieve ervaringen met locatietheater, daarom heeft het gezelschap deze theatervorm verheven tot traditie. Vorig jaar in de gangen van het Juliana ziekenhuis, dit jaar in de lege hallen van de voormalige Nettenfabriek aan de Spoorstraat.
De Nettenfabriek wordt incidenteel gebruikt voor culturele voorstellingen. De meest in het oog springende was de Triënnale in 2008, maar ook Oud-en-Nieuwfeesten staan bij iedereen in het geheugen. Sinds januari 2010 is de Fotovakschool in een deel van de Nettenfabriek getrokken, maar voor andere vleugels zoekt projectontwikkelaar OMA nog een definitieve bestemming. Totdat het zover is staat de fabriek beschikbaar voor culturele voorstellingen.
“Daar hebben we dankbaar gebruik van gemaakt,” zegt Marga Stukje van Theatergroep DAK. “We hadden twee opties: een bijgebouw van de Grote Kerk of de Nettenfabriek. Omdat de Nettenfabriek ons sponsort hebben we dat laatste gekozen. Het is een geweldige locatie.”
DAK heeft een bescheiden hoekje geconfisqueerd van de enorme fabriekshal, waar drie kantoortjes zitten en een toiletgroep. “Toch wel een speelruimte van vijftien bij twintig meter,” schat Marga. “Omdat de fabriekshal zo groot is lijkt het misschien niet zo veel, maar hebben echt goed de ruimte.”
Het toneelstuk ‘Tweeduister’ dat DAK in de Nettenfabriek neerzet is een Grieks drama, geschreven door Peer Wittenbols. Serieus theater, zeker voor een amateurgezelschap. Marga: “We heetten vroeger De Apeldoornse Komedie, maar die naam is niet representatief. Bij Apeldoornse Komedie denk je aan kluchten, maar die doen we niet. Daarom is onze naam nu theatergroep DAK. We proberen niveau te brengen. Daarom huren we voor elke voorstelling een andere regisseur in. Nu hebben we Norbert Busschers van straattheater Gajes uit Deventer.”
Het stuk gaat over de Griekse godenzoon Apollo die door Zeus naar de aarde wordt gestuurd om dieren te hoeden. Wanneer hij die opdracht heeft uitgevoerd neemt Apollo afscheid van koning Admettus. Als dank voor de gesloten vriendschap schenkt Apollo onsterfelijkheid aan Admettus. Op één voorwaarde. Er moet een mens sterven, voordat Admettus de status van onsterfelijkheid bereikt. Wie wil Admettus opofferen? Wie van de familieleden en personeel is bereid te sterven voor het bereiken van dit hoge doel?
“We maken theater met poëtisch taalgebruik,” vertelt Stukje. “Een beetje klassiek, maar ook hard en direct. Humoristisch ook, en modern. Stel je zelf eens voor: zou je bereid zijn te sterven als je daarmee een familielid kan redden? Moet je oud zijn om zoiets te kunnen? Wie heeft het meeste recht om te leven? Is het aantrekkelijk om eeuwig te leven? En dat in een koude fabriekshal?”
Theatergroep DAK speelt Tweeduister in de Nettenfabriek op vrijdag 23 april om 20.30 uur, zaterdag 24 april om 20.30 uur en zondag 25 april om 15.00 uur, Spoorstraat 29 bij het NS-station, parkeren aan de achterzijde (Veldhuisstraat). Reserveren kan via DAK@stukje.nl
Bron: www.destentor.nl
Geplaatst op 11 april 2010 8:00 pm door Jessie Mensink
Lieve heb ik Loreena McKennitt (minder rock, minder gothic), maar binnen dit genre (waartoe voor mij ook Evanescence hoort), vind ik dit wel een heel aardig nummer. Ik kende het niet, maar hoorde het afgelopen weekend, tijdens de revue gezongen door een leerling van Wims school, het Canisius College te Nijmegen.
Geplaatst op 25 maart 2010 9:33 pm door Jessie Mensink
Welkom op de website ProForma. Met de titel ‘ProForma’ heeft docente, freelance tekenares en personal shopper Jessie Mensink getracht haar volledige interessegebied te typeren. Neemt u gerust een kijkje. Wilt u op de hoogte blijven, dan bestaat voor u de mogelijkheid u te abonneren op mijn rss feed. Ik stel het zeer op prijs als u uw mening achterlaat door middel van een reactie op een bericht of door het invullen van het contactformulier.
Internationale kunstenaars creëerden daarom kunst met de schoenen die speciaal zijn gemaakt voor het project. Elk paar schoenen in een kunstwerk heeft een uniek serienummer en is voorzien van een schets van het kunstwerk waarvan het deel uitmaakte -aan de binnenkant van de schoen. Nu de eerste kunstwerken af zijn worden ze ontleed en zullen de schoenen worden verkocht via de website van Aliveshoes. Het idee is dat het kunstwerk verder leeft aan de voeten van de eigenaar. Elk paar schoenen zal via de website traceerbaar zijn zodat je kan zien hoe het kunstwerk zich over de wereld verspreidt.
